H Δίκη των Έξι


Με αφορμή την πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, που ακύρωσε την από 15.11.1922 απόφαση του Έκτακτου Επαναστατικού Στρατοδικείου, με την οποία καταδικάσθηκαν για εσχάτη προδοσία στην ποινή του θανάτου ως υπαίτιοι της Μικρασιατικής Καταστροφής και εκτελέσθηκαν αυθημερόν οι τρεις πρώην πρωθυπουργοί Δημ. Γούναρης, Νικ. Στράτος και Π. Πρωτοπαπαδάκης, οι δύο πρώην Υπουργοί Νικ. Θεοτόκης και Γ. Μπαλτατζής και ο στρατηγός Χατζηανέστης, το Δ. Σ. της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) σε συνεδρίαση και συζήτηση πάνω στο θέμα αυτό αποφάσισε ομόφωνα:

Α) Ως αιτία για τη μεγαλύτερη καταστροφή που υπέστη ο Ελληνισμός το 1922 στη συνείδηση του λαού μας έχει καταγραφεί αμετάκλητα η κατάρα του διχασμού, που δυστυχώς σε κρίσιμες περιόδους ενδημεί στον τόπο μας, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και κορυφώθηκε τις μέρες της ταπεινωτικής ήττας και μεγάλης καταστροφής του 1922.

Β) Οι ευθύνες, πολιτικές και στρατιωτικές, εκτείνονται σε όλη αυτή τη μακρά περίοδο του διχασμού και διαχέονται σε μεγάλο αριθμό προσώπων, που είχαν στα χέρια τους τις τύχες της Ελλάδος.

Γ) Οι ποινικές ευθύνες που εντοπίσθηκαν και περιορίστηκαν από την Επαναστατική Επιτροπή μόνο στα πρόσωπα των τριών πρωθυπουργών, των δύο υπουργών και του αρχιστράτηγου και αποδόθηκαν σ’ αυτούς με συνοπτικές διαδικασίες από το Έκτακτο Επαναστατικό Δικαστήριο, υπό συνθήκες καθολικής κατακραυγής και εκδηλούμενης δικαιολογημένης αγανάκτησης του λαού για την επελθούσα εθνική καταστροφή, συνέβαλαν βεβαίως στην επιδιωκόμενη εκτόνωση της επικίνδυνης έντασης των ημερών εκείνων. Η απόφαση όμως εκείνη, της οποίας ούτε τα επίσημα πρακτικά ούτε ο αριθμός της σώζονται, δεν αποτελεί την ιστορία της τραγικής εκείνης περιόδου. Είναι ένα γεγονός που οι ερευνητές της ιστορίας κρίνουν και αξιολογούν ελεύθερα χωρίς να δεσμεύονται από την κρίση του Δικαστηρίου.

Δ) Υπό τα άνω δεδομένα το Δ. Σ. της Π.Ο.Ε. εκτιμά ότι η ακύρωση της άνω απόφασης από τον Άρειο Πάγο, ύστερα από αίτηση εγγονού του εκτελεσθέντος πρωθυπουργού Π. Πρωτοπαπαδάκη, δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως απόπειρα του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας αναθεώρησης της ιστορίας εν σχέσει προς τα αίτια και τους υπαιτίους της Μικρασιατικής καταστροφής. Θεωρεί δε το Δ. Σ. ότι η άποψη αυτή, ότι δηλαδή οι αποφάσεις των ποινικών δικαστηρίων μπορεί να υποκαταστήσουν και επηρεάσουν την ιστορία, είναι λανθασμένη αλλά και επικίνδυνη. Λανθασμένη, γιατί είναι γνωστό και κοινώς αποδεκτό ότι καμιά απόφαση δικαστηρίου (από τη δίκη του Χριστού, του Σωκράτη και μέχρι σήμερα) δεν έγινε αβασάνιστα αποδεκτή ως ιστορική αλήθεια και επικίνδυνη, γιατί εκχωρούνται από τους ιστορικούς «δικαιώματα» στους δικαστές και παραχωρούνται επιχειρήματα στους ζηλωτές και θιασώτες της αναθεώρησης της ιστορίας.

Ε) Ο Ποντιακός Ελληνισμός, πολλαπλώς θύμα της μεγάλης καταστροφής,  γνωρίζει καλά «τις πταίει» και κυρίως τι πταίει.

Έχει εμπιστοσύνη στην αδέκαστη ιστορία και βεβαίως δεν περίμενε από τα ποινικά δικαστήρια να μάθει την ιστορική αλήθεια ούτε φοβάται ότι υπάρχει κίνδυνος παραχάραξής της.